Korona ciągle na wysoko — diagnostyka i postępowanie

Pacjent siedzi w fotelu z nową koroną. Mówi: „jest mi za wysoko, przeszkadza". Sprawdzasz kalką artykulacyjną — kontakt wydaje się zbyt mocny. Co się stało?

Zanim sięgniesz po wiertło — sprawdź przyczynę. Szlifowanie bez diagnozy może zniszczyć pracę albo w ogóle nie rozwiązać problemu.

Pięć przyczyn i jak je rozróżnić

1. Błędny wycisk — model nie oddawał geometrii preparacji Skan był niedokładny lub miał artefakty. Laboratorium projektuje na podstawie tego modelu — korona siedzi wyżej niż powinna.

Diagnoza: zdejmij koronę (cementowanie tymczasowe) i sprawdź, czy model na stole pasuje do preparacji w ustach.

Rozwiązanie: nowy wycisk, nowy model, remake korony.

2. Błędny rejestrat zwarcia — modele w złej pozycji Rejestrat był niedokładny lub laboratorium zmontowało modele nieprawidłowo w artykulatorze. Korona jest projektowana na błędnym montażu.

Diagnoza: sprawdź rejestrat — czy był równomierny, czy wszystkie powierzchnie okluzyjne były objęte materiałem.

Rozwiązanie: nowy rejestrat, sprawdzenie w artykulatorze, korekta lub remake.

3. Ząb tymczasowy nieuwzględniony w projekcie Jeśli w sąsiedztwie był tymczasowy (kompozyt, tymczasowa korona) i nie był widoczny na skanie lub nie przekazano tej informacji — laboratorium nie uwzględniło jego wysokości.

Diagnoza: czy w tym miejscu był tymczasowy w momencie pobierania wycisku?

Rozwiązanie: informacja do laboratorium + potencjalny remake.

4. Warstwa cementu grubsza niż oczekiwana Szczególnie przy konwencjonalnym cementowaniu. Cement się rozprowadza — pracę unosi o 0,2–0,5 mm. Pacjent odczuwa to jako „za wysoko".

Diagnoza: zdejmij koronę i sprawdź ilość cementu pozostałą na zębie preparowanym.

Rozwiązanie: oczyść, recementuj z mniejszą ilością. Jeśli problem się powtarza — sprawdź retencję preparacji.

5. Błąd laboratoryjny w projekcie okluzji Laboratorium nieprawidłowo zamodelowało okluzję — za wysoko w artykulatorze lub projektant nie sprawdził kalką. Zdarza się rzadko.

Diagnoza: sprawdź koronę w artykulatorze — czy siedzi za wysoko na modelu.

Rozwiązanie: remake z korektą projektu.

Procedura w gabinecie krok po kroku

1. Kalka artykulacyjna — ustal dokładnie, gdzie jest błąd kontaktu (jeden punkt czy cały zgryz)
2. Foil shimstock — czy korona jest za wysoka wszędzie czy tylko w jednym obszarze
3. Zdejmij koronę, jeśli to możliwe (cementowanie tymczasowe)
4. Sprawdź: preparację, ząb tymczasowy, resztki cementu
5. Postaw diagnozę — która z powyższych przyczyn
6. Działanie: szlifowanie (drobna korygenda), recementowanie lub remake

Kiedy szlifować, kiedy remakować

Szlifowanie korony ceramicznej jest wskazane przy minimalnej różnicy okluzyjnej (do 0,3 mm), gdy preparacja i rejestrat są prawidłowe. Przy szlifowaniu: chłodzenie wodą, zakończ polerką ceramiczną lub pastą diamentową — nie zostawiaj surowej, niepolerowanej powierzchni ceramiki.

Remake jest konieczny, gdy wycisk był błędny, rejestrat był błędny lub korona w artykulatorze siedzi za wysoko (błąd laboratoryjny). Szlifowanie nie rozwiąże błędu montażu modeli.