Nie pomijaj przymiarki woskowej — ostatnia szansa zanim zaharujesz protezę

Czemu przymiarka woskowa jest tak ważna?

Przymiarka woskowa to ostatnia szansa na korektę zanim materiał zostanie zahardzony. Po zahardzeniu = dużo pracy (frezel, wypalanie, zalewanie akrylem). Jeśli coś jest złe na przymiarce — lepiej poprawić teraz.

Statystyka: Prawie 50% błędów protezy odkrywamy na przymiarce, a mogą być skorygowane w 15 minut.

Co sprawdzić na przymiarce?

Zgryź — czy naprawdę się mieści?

Przymiarka woskowa ma określoną wysokość zgryzu (zwykle 25 mm w molarzach, 22 mm w premolarzach). Pacjent musi mieć możliwość zamknięcia zgryzu bez napięcia.

Błąd: Zbyt wysoki zgryź → pacjent nie może zamknąć zębów → czuje się dyskomfort.

Co robić: Jeśli zbyt wysoko — frezel, ścieranie wosku na siodłach.

Estetyka — wymiar zęba, pozycja w łuku

Zęby w przymiarce powinny być:

Proporcjonalne do twarzy pacjenta (nie za duże, nie za małe)
W naturalnej linii (nie pochylone, nie poprzechylane)
Kolorem zbliżony do naturalnych zębów pacjenta (jeśli są naturalne)

Błąd: Laboratorium wybrało zbyt duże zęby (lub zbyt małe) → pacjent mówi "to nie wygląda naturalnie".

Co robić: Zamiana zębów na inne rozmiary (wymaga przesłania nowych modeli do laboratorium).

Retencja — czy spoczniki pracują?

Przymiarka woskowa powinna być trudna do wyjęcia z ust pacjenta (ale możliwa do wyjęcia). Jeśli łatwo wylatuje — spoczniki nie pracują.

Błąd: Laboratorium źle rozmieściło spoczniki → proteza będzie się wysuwać podczas żucia.

Co robić: Notatka do laboratorium: „Spoczniki trzeba bardziej zagłębić na zębie X."

Fonacja — "s", "z", wymowa

Pacjent powinien móc wymawiać "s" i "z" bez trzaskających lub syczących dźwieków. Jeśli proteza zmienia wymowę — problem z pozycją zębów.

Błąd: Zęby umieszczone zbyt bukkalnie (za blisko warg) → pacjent syka "sss".

Komfort pacjenta — czy coś drapie?

Przymiarka woskowa powinna być wygodna. Jeśli pacjent mówi "tu mnie drapie" — oznacza że jest ostra krawędź lub żeber wosku, które trzeba wypolerować i wygładzić.

Typowe błędy na przymiarce

Zbyt wysoki zgryź — pacjent nie może zamknąć zębów bez dyskomfortu
Spoczniki nie pracują — proteza jest za luźna, wysywa się podczas rozmowy
Zęby za duże — pacjent wygląda jak ma 8 lat
Zęby za małe — pacjent mówi "to wyglądało lepiej na poprzedniej protez"
Estetyka koloru — zęby się różnią od naturalnych
Zsunięcie (szek) w linii zębów — asymetryczne rozmieszczenie
Linia uśmiechu nie pasuje do ruchu warg — zęby są za dużo widoczne lub za mało widoczne
Ostra krawędź protezy — pacjent czuje dyskomfort na podniebieniu

Co robić jeśli coś jest nie tak?

Opcja 1: Mała poprawka w klinice

Ścieranie wosku (jeśli zbyt wysoko)
Polerowanie ostrych krawędzi
Zmiana pozycji zęba (zdejmujemy, ustawiamy nowo, zatopiwujemy na nowo)

Opcja 2: Wysłanie do laboratorium

Wymiana zębów (inny rozmiar, inny kolor)
Zmiana wysokości zgryzu
Zmiana rozmieszczenia spoczników

Opcja 3: Powrót do projektowania

Jeśli błąd jest poważny (np. zły kierunek wejścia protezy) — wysłanie do laboratorium z notatką do ponownego rozpatrzenia.