Czemu overdenture zamiast pełnych koron na implantach?
Overdenture to kompromis: proteza ruchoma (pacjent wyjmuje) + stabilizacja na implancie/implantach.
Kiedy to ma sens:
- Pacjent ma niedosyć kości na implanty (implant = droga, bo konieczna augmentacja)
- Pacjent ma ograniczony budżet — overdenture na 2 implantach (dolna żuchwa) kosztuje mniej niż 4–6 koron na implantach
- Pacjent chce możliwość zdejmowania (pacjenci starsi, trudności z higieną wokół koron)
- Kość wciąż się resorbuje — overdenture da się łatwiej przebudować (vs. wszystkie korony trzeba na nowo robić)
Geometria overdenture — co zmienia się w projekcie?
W stosunku do zwykłej protezy ruchomej, overdenture ma dodatkową złożoność:
- Depresja (zagłębienie) dla attachmentu — miejsce gdzie kotwica implantowa będzie się osadzać
- Położenie geograficzne implantów — muszą być we wcześniej określonych pozycjach (zwykle na linii premolarów)
- Skierowanie osi implantów — musi być prawie pionowe (jeśli implant ma 30° nachylenia, attachment straci funkcję)
Systemy retencji — ball, locator, bar
Ball Attachment (kulkowy)
Przyrząd metalowy na implancie (jak mała kulka). Proteza ma zagłębienie — kulka „wpada" w zagłębienie i trzyma protezę.
Zalety:
- Prosty, łatwy do naprawy (wymień tylko gumkę / maciorkę)
- Tani (mniej niż locator)
- Dobrze znany technikom
Wady:
- Mniej precyzyjny (gumka się wyciera w 1–2 lata)
- Wymaga wymiany regularnej
Locator Attachment (precyzyjny)
Nowszy system. Przyrząd na implancie + odpowiadający mu wstawek w protezę. Bardziej precyzyjny niż ball.
Zalety:
- Wysoka precyzja (tolerancje do 0,2 mm)
- Gumka wytrzymuje 2–3 lata (vs. 1–2 w ball)
- Mniej „grania" między protezą a implantami
Wady:
- Droższy
- Wymaga dokładnego pozycjonowania implantów
Bar Attachment (słupkowy)
Przyrząd w kształcie pałeczki łączący 2+ implantów. Proteza opiera się na pałeczce.
Zalety:
- Najwyższa stabilność (nawet przy siłach bocznych)
- Mniej obciążenia na pojedynczy implant
- Idealny dla pacjentów z bruksyzmem
Wady:
- Najdroższy
- Wymaga precyzyjnego wyrównania 2+ implantów
- Trudniejsza do naprawy w klinice
Liczba implantów — ile potrzeba do stabilności
Dolna żuchwa (przestrzeń międzyszczękowa):
- 2 implantów = minimum. Overdentura na 2 implantach w żuchwie to de facto standard (wspiera 80–90% siły żucia)
- 3 implantów = optymalnie (rozprostowanie obciążenia, bardziej stabilna)
- 4+ implanty = jeśli pacjent ma bruksyzm lub chce maksymalnej pewności
Górna szczęka:
- 3–4 implantów (czaszka jest większa, większe rozproszone siły)
- Trudniej być minimalnym — lepiej zainstalować więcej
Rozmieszczenie implantów a projekt overdentury
Jeśli implantów jest 2 — powinny być w linii mogił premolarnych (aby obciążenia były parzyste, nie przechylające protezę).
Jeśli 3 — mogą być rozmieszczone trójkątnie (stabilne we wszystkich kierunkach).
Błąd: Implantów zbyt blisko siebie (< 8 mm) → kość między nimi się resorbuje → implanty się ruszają.