Protezy natychmiastowe — workflow od ekstrakcji do noszenia

Czemu proteza natychmiastowa, a nie czekać?

Pacjent mówi: "Nie mogę chodzić bez zębów 3 miesiące." — ma rację. Proteza natychmiastowa to proteza, którą pacjent dostaje w dniu ekstrakcji zębów (lub dzień po).

Zalety:

• Pacjent nie czeka, nie jest bez zębów publicznie
• Psychicznie łatwiej
• Proteza szybko się przystosowuje do nowej anatomii pacjenta (zęby wciąż się zmieniają po ekstrakcji przez pierwsze 2–3 miesiące)

Wady:

• Laboratorium musi pracować szybko (projekt CAD, druk/produkcja w 3–5 dni)
• Proteza będzie się zmieniać z upływem czasu (gniazdo kostne się rozchodzi) — pacjent będzie potrzebować reparacji

Anatomia workflowu natychmiastowego

Faza 1: Planowanie i preparacja (1–2 tygodnie przed)

Co robi lekarz:

1. Wybiera datę ekstrakcji
2. Wysyła do laboratorium: model żuchwy/szczęki z zębami do ekstrakcji + model lub informacje o wysokości zgryzu, kolorze zęba
3. Planuje, które zęby będą ekstrahowane, które pozostają

Co robi laboratorium:

1. Tworzy model „po ekstrakcji" (drukuje model bez zębów do ekstrakcji)
2. Projektuje protezę na modelu bez zębów (CAD)
3. Drukuje / produkuje — pracy jest minimum na 2–3 dni

Faza 2: Dzień ekstrakcji — przywdziewanie protezy

W klinice (lekarz):

1. Ekstrahuje zęby
2. Czeka 10–15 minut aż krwawienie ustanie
3. Pacjent przychodzi do pracowni (jeśli laboratorium jest poblisko) lub proteza dociera wysyłką
4. Lekarz wkłada protezę, sprawdza zgryź, usuwa ostre krawędzie

Po domu (pacjent):

• Nosi protezę natychmiast
• Szybko się zmienia (rana się goji, kostna się zmienia)

Faza 3: Pozostawianie, reparacje (1. miesiąc)

Harmonogram kontrol:

• Dzień 1 po ekstrakcji: kontrola, wizyta kontrolna, korekta jeśli jest dyskomfort
• Tydzień 1: pierwsza reparacja (zwykle trzeba zeszlifować kilka miejsc gdzie pacjent czuje dyskomfort)
• Tydzień 2–4: dodatkowe reparacje w zależności od tego jak szybko gniazdo się zmienia

Co się zmienia:

• Gniazdo zęba zmienia kształt (rozchodzi się kość)
• Spoczniki mogą stać się mniej retencyjne (bo kostna zmienia się)
• Proteza może się ruszać bardziej

Faza 4: Przebudowa i finalizacja (2–3 miesiące)

Po 2–3 miesiącach, gdy gniazdo stabilizuje się → wysyła się protezę na przebudowę do laboratorium:

1. Laboratorium usuwa stary materiał z gniazda
2. Tworzy nowy odcisk (pacjent przychodzi, robi się odcisk w protezie)
3. Wkłada nowy materiał — gniazdo znowu się zmienia
4. Proteza wraca do pacjenta — finalna wersja

Wymiary i projekt protezy natychmiastowej

Projekt musi być dokładny mimo że pacjent jeszcze nie ma wyglądu "po ekstrakcji":

1. Wysokość zgryzu — mierzy się na zębach naturalnych (co zostanie) + brana pod uwagę ekstrakcja
2. Pozycja zębów — laboratorium projektuje zęby tak, aby siedziały w linii naturalnych zębów (jeśli część pozostaje)
3. Model „bez zębów" — laboratorium musi mieć dokładny model bez zębów które będą ekstrahowane (albo pisze notatki "usuwamy zęby 16, 17, 18")

Typowe błędy w protezach natychmiastowych

1. Zbyt wysoki zgryź — pacjent mówi "nie mogę zamknąć zębów"
2. Spoczniki nie pracują — proteza wypada zaraz (trzeba reparować)
3. Zbyt nisko przygotowana proteza — pacjent mówi "nie mogę żuć, boli"
4. Laboratorium nie dostało wystarczająco informacji — proteza jest "do przeróbki"
5. Pacjent oczekuje „idealności" — nie rozumie że będzie potrzebować reparacji (trzeba wytłumaczyć wcześniej)
6. Zbyt długo między ekstrakcją a przywdziewaniem — jeśli czeka się >2 godziny, gniazdo się już zmienia, proteza może być niedopasowana